Mart ayı Türk tarihi için askeri, siyasi ve toplumsal önemli olayların yaşandığı aylardan biridir. Bu önemli olaylardan biri de Çanakkale Deniz Savaşları Zaferidir. Ancak bu zafer savaşın bittiğini değil asıl savaşın yeni başlayacağı sonucunu doğurmuştur.
Çanakkale Savaşları, Balkan yenilgisi, Sarıkamış, Süveyş fiyaskolarının oluşturduğu yıkıcı etkiyi silmenin ilk adımıdır. Bu savaş dünyanın en iyi teknolojisine sahip; donanması, uçakları, silahları ve sayıca çok üstün güçlerine karşı eşi benzeri görülmemiş bir savunma savaşıdır.
Çanakkale Savaşları bir yeniden doğuştur. Çünkü Çanakkale’de Türk’ün yenilme duygusu kırılmış, deniz savaşlarında Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa, Kara Savaşlarında, savaş başladığında yarbay, savaş bittiğinde albay olan Mustafa Kemal Paşa tarih sahnesindeki yerlerini almıştı.
Çanakkale Deniz Savaşlarını Cevat Paşa yönetti. Savaşın bütün adımlarında düşman donanmasının manevralarını gözlemleyen, mayınların Karanlık Limana (Erenköy ve Güzel yalı arasındaki alan) döşenmesine karar veren, harita başına geçerek mayınların döşeneceği alanları tek tek işaretleyen oydu. Dünyanın en modern gemilerinin boğazın sularına gömüldüğünü gördüğünde yanındakilere “Geçemediler, geçemeyecekler!” diyen de oydu.
Nusrat Mayın Gemisi’nin döşediği mayınlar ve kıyıdaki bataryaların yaptığı isabetli atışlar sonucu düşman armadası savaş alanını terk etmeye karar verdi. O dev armadanın çekildiğine ne asker ne de halk inanıyordu. Ama armada çekilmişti.
Haber İstanbul’a bildirildi, kulaktan kulağa yayıldı, insanlar sokaklara aktı…
General Hamilton, İngiliz Savaş Bakanı Lord Kichener’e yazdığı raporda: Donanmanın Boğaz’ı terk ettiğini, dar ve uzun bir yol olan Çanakkale Boğazı’nın karadaki topların ateşi altında donanmayla geçilemeyeceğini, ancak deniz ve kara savaşları birlikte yürütülürse başarılı olunacağını…” belirtmişti.
Lord Kichener şaşkınlık içindeydi.
Kara Savaşları
Kara savaşları ile ilgili Türk kurmay kadrosunun hiç hoşuna gitmeyen bir konuyla başlamak yerinde olacaktır. Cevat Paşa komutasında yürütülen deniz savaşları sonrasında ne yazık ki kara savaşları bir Alman komutanın komutasında yürütülmüştür. Bu durum Alman generalin coğrafyayı, Türk askerinin öngörü ve kabiliyetlerini bilmemesi ve benzeri sebebiyle, yanlış karar ve öngörüleriyle savaşın uzamasına, daha çok kayıp verilmesine sebep olmuştu.
General Hamilton, bütün sonuçlarıyla düşünülmüş yüzde yüz sonuç almaya yönelik hazırlanmış planına çok güveniyordu. Özellikle Türkleri şaşırtacak gösteri niteliğindeki çıkarmalar ile asıl çıkarma yapılacak bölgeler gizlenecek, böylelikle gösteri bölgelerine daha çok asker sevkiyatının yapılmasıyla gerçek çıkarma bölgeleri zayıflatılmış olacak ve amaç gerçekleştirilecekti.
Tarih 15 Nisan 1915, gösteri için bir grup Saros’a, öteki Beşige’ye yöneldi. Karaya çıkmak için bir grup Kabatepe-Arıburnu’na, beş grup Seddülbahir’e ve bir grup Kumkale’ye gidecekti.
Deniz sakin, sessizdi. Savaş gemileri tepeleri bombalamaya başladı. Gün ağarınca uçak vızıltıları ve havadan bombardımanlar da başladı. Düşman kuvvetleri bütün gücüyle saldırıyordu.
Çanakkale Ateş Altında, Liman Paşa Saros’ta
Değişik bölgelerde aynı anda yapılan saldırılar, ordu karargahını hareketlendirmişti. Esat Paşa’nın kurmayları 3. Kolordunun savaş alanına yakınlaştırılması gerektiğini Paşaya bildirmişler, paşa onlara hak vermişti. Ancak bu kararın uygulanabilmesi için Ordu Komutanından, yani Liman Paşa’dan izin alınması gerekmekteydi. Esat Paşa telefona sarıldı. Ancak Liman Paşa yerinde yoktu.
Neler oluyordu?
Böyle bir durumda Ordu Komutanının karargahına gelmesi ve birliklerle bağlantı içinde savaşı yönetmesi gerekiyordu. Ama öyle olmadı!
Liman Paşa Bolayır’a gitmiş, Bir çalının dibine sinerek dürbünüyle Saros’a yapılan gösteri grubunu izlemeye koyulmuştu.
Esat Paşa şaşkınlık içindeydi. Alınması gereken birçok karar vardı ve ordu komutanı ortada yoktu. Tek çaresi vardı Bolayır’a gitmek ve Liman Paşa’yı bulmak.
Harekete geçti…
Esat Paşa, Liman Paşa’yı bulunduğu çalının arkasında buldu. Liman Paşa eğilmesini işaret etti. Esat Paşa, Liman Paşa’nın dediğini yaptı ve yanına vardığında asıl çıkartmanın Arıburnu ve Seddülbahir’e oluğunu, buradakinin bir gösteri olabileceğini söyledi. Liman Paşa, Esat Paşa’ya istediği izni vererek biraz daha orada kalacağını söyledi, hala emin değildi.
Esat Paşa şaşkınlık içinde oradan ayrıldı.
General Hamilton’un planı tıkır tıkır işliyordu.
261 Rakımlı Tepe
19. Tümen top sesleriyle sabah erkenden uyanmıştı. Genel bilgi düşmanın Arıburnu’na asker çıkardığı yönündeydi. Albay Mustafa Kemal düşmanın çıkarma yapacağı bölgeler konusunda yanılmamıştı. Düşmanın amacını biliyordu. Hedef Kocadağ ile Kabatepe’yi ele geçirmekti. Böylece düşman Eceabat-Kilitbahir yolunu açmış olacaktı.
Mustafa Kemal telaşlıydı. Tatbikat için bekleyen 57. Alayın toplanma yerine gitti. Top sesleri altındaki asker meraklı ve heyecanlıydı.
Mustafa Kemal yüzünde buruk bir gülümsemeyle:
“Arkadaşlar, bugün yine tatbikata gideceğiz ama düşman hayal değil gerçektir. Düşman Arıburnu’na çıkmış, en kısa yoldan Kocaçimeni tutacağız.”
Yola çıktılar. Kocaçimen’e vardılar. Askerlerine orada kısa bir dinlenme molası verdi. Atla gidilemeyeceği için yanına birkaç kişi alarak Conkbayırı’na yürüdü. Buradan Arıburnu Koyu’ndaki savaş ve taşıt gemileri görülüyordu.
Saat, 10.00 gördüklerine inanamadı. Bir grup asker, elleri gözleri yara bere içinde koşarak yaklaşıyordu.
Mustafa Kemal:
“Niçin kaçıyorsunuz,” diye sordu.
“Efendim, düşman…”
“Nerede düşman?”
“İşte…” diyerek 261 rakım tepeyi gösterdiler.
Gerçekten de düşman 261 rakım tepeye yaklaşmış ve ilerliyordu. Düşman Mustafa Kemal’e dinlenmesi için geride bıraktığı askerlerinden daha yakındı.
Bir düşman askerlerine, bir de kaçan erlere baktı.
“Düşmandan kaçılmaz,” dedi.
İçlerinden biri:
“Cephanemiz kalmadı,” dedi.
“Cephaneniz yoksa, süngünüz var,” dedi ve ciddi bir duruş ve kararlı bir ses tonuyla:
“Süngü tak!” emrini verdi.
Asker bu emirle yere yattı. Erler yere yatınca düşman da yere yattı.
Yanındaki emir subayını alayına haber vermesi için geri gönderdi.
DEVAM EDECEK…
