Yedi Trilyon Dolar Kimin Cebinden Çıktı?

ABD derin devleti ile Başkan Trump arasındaki çatışma her geçen gün şiddetleniyor. Bu çatışma sırasında ABD’nin bazı sırları da açığa çıkıyor. Sıkışan ABD ekonomisi bir yandan Çin Halk Cumhuriyeti ile ticaret savaşında yenik düşerken, Ortadoğu’da yıllardır süren savaşta ABD, askeri ve siyasi olarak yenildiğini itiraf ediyor.

Başkanlık koltuğunda oturup oturmayacağı belirsiz olan Tramp da krizden olumsuz etkilenen ABD halkının desteğini kazanmak için Ortadoğu savaşındaki harcamaların ABD ekonomisini ne kadar zarara uğrattığını bir kez daha gündeme getirdi.

Beyaz Saray’da ABD’nin 2019 yılı bütçesine ilişkin açıklamalarda bulunan Başkan Trump, Ortadoğu’da bugüne kadar çok büyük harcamalar yaptıklarını belirtti. Gelen haberlere bakılırsa; Trump, “Birkaç ay öncesindeki son hesaplara göre Ortadoğu’da yedi trilyon dolar harcadık. Yedi trilyon dolar… Büyük bir hata, ama durum bu… Ve bugün Ortadoğu, oraya pek de akıllıca olmayan bir şekilde 17 yıl önce girdiklerinden daha kötü durumda. Çok üzücü bir durum” ifadelerini kullandı.

Başkan olmadan önceki seçim kampanyası döneminde ABD’nin Irak’ı işgal etmesini “büyük bir hata” olarak nitelendiren Trump, ülkesinin Ortadoğu’ya askeri olarak fazla müdahil olmasından şikayet ediyordu ve son olarak ülkesinin Suriye’den çıkacağını açıklamıştı.

Yedi trilyon dolar gerçekten de çok büyük bir para. ABD bu paranın tamamını nakit olarak harcamış olsaydı karşılıksız para basabildiği için durum o kadar vahim olmazdı. Ancak bu paranın önemli bir bölümü askeri harcama, silah, cephane ve diğer malzeme olarak, geri kalanı da bölgedeki hükümet görevlilerini satın almak, ajanların maaşları, ve diğer karanlık faaliyetler için sarf edildi.

Peki bu para gerçekte kimin kesesinden çıktı?

ABD, bölgede girdiği ülkelerde yenilmiş olsa bile büyük bir vurgun yaptı. 17 yılda Afganistan, Irak yağmalandı. Özellikle Irak’ın petrol varlığı ile tarihi, kültürel varlığı talan edildi. Bu arada bölgede yıllardır süren savaş nedeniyle bölge devletleri askeri harcamalar ve  silah alımları için korkunç paralar harcadı. Son olarak yedi yıldır süren Suriye savaşı sırasında bütün bölge bir kez daha silahlandı. Geçen yıl Katar ile çıkan kriz ABD’nin yüklü bir silah siparişi alması ile yatışır gibi oldu.

Pek inandırıcı gibi olmasa da, ABD, Trump’ın açıkladığı gibi bölgeden çekilirse savaş sonrası harabeye dönen ülkeleri yeniden inşa edip ayağa kaldırmak gerekecek. Bunun için harcanacak paraların bir kısmının da yine ABD’ye dönme olasılığı çok yüksek.

Sonuç olarak Trump’ın ifade ettiği kayıp yedi trilyon dolar ABD’nin güçlü zamanlarında olsa önemsiz bir miktar olurdu. Ancak ekonomik kriz içindeki ABD bu parayı bölgeden geri alsa da açıkları kapatmaya yetmiyor. Ancak ABD’nin canını esas acıtan bu kadar çabaya rağmen bölgeden yenik olarak ayrılacak olması, yani karizmasının çizilmesi.

İşin aslına bakacak olursak, ABD İkinci Paylaşım Savaşı sonrası girdiği hiçbir savaştan galip çıkamadı. Ezilen uluslar her seferinde ABD’yi yere serdi. Bundan sonra da öyle olacak…

Lütfü Kırayoğlu

04.04.2018

Top