RAUF İNAN’IN EĞİTİMCİ KİŞİLİĞİ

                                   RAUF İNAN’IN EĞİTİMCİ KİŞİLİĞİ

                                                (1905- 29 Şubat 1996)

                                                                                                          Mustafa Gazalcı *

                                                                                                          [email protected]

            Urfa’nın bir köyünden binbir sıkıntı, siyasi çalkantı içinde ilkokulu, ortaokulu okuduktan sonra İstanbul Öğretmen okuluna gider, orayı bitirdikten sonra kısa bir süre çalışır. Sonra Avrupa, Viyana’ya giderek Pedegoji Enstitüsünü bitirir.

            Yurda döner. Öğretmenlik, müfettişlik, Milli Eğitim Müdürlüğü yapar. Çifteler ve Hasanoğlan Köy Enstitüleri Müdürlüklerinde bulunur.

            1946’dan sonra sıkıntılı günler yeniden başlar, 1950 iktidar değişimiyle Niğde Aksaray Matematik öğretmeni olarak sürgüne gönderilir. Sonra Ankara’ya gelir, çeşitli ortaokullarda çalıştıktan sonra emekli olur. Öğretmen örgütlerinde yer alır.

            Sürekli kendini geliştiren bir aydındır.

            Dolu dolu geçen bir yaşam:

            .“1905 Yılında Bingöl’ün eski merkezi, Genç (Ardışen) sancağında doğdu” (1)

            . İlkokula, Gençte başladı, Birecik’te sürdü ve Urfa Sultanisi’nde ilk bölümünde bitirdi. Ortaokul ve liseyi de aynı okulda tamamladı.

            .Bu dönemde özel olarak Fransızca, Farça, Arapça dersleri aldı.

            .1925’te İstanbul Erkek Öğretmen Okulunu bitirerek Kayseri Zincidere Öksüzyurdu’na atandı. 1926-28 yılları arasında burada çalıştı.

            .1927’de Sivas İlköğretim Müfettişliği kursuna katıldı.

            .1928’de okulları incelemek, Pedagoji Enstitüsüne devam için Viyana’ya gitti.

            .1931’e kadar Avrupa’da kalarak eğitim kurumlarını, akımlarını inceledi, okullara, kurslara katıldı.

            .1931’de İstanbul’da müfettişlik

            .1934’te İzmir İlköğretim Müfettişliği, 1935 İzmir Milli Eğitim Müdür Yardımcılığı yaptı.

            .1935’te öğretmen İffet İnan’la evlendi.

            .1937’de Manisa Milli Eğitim Müdürlüğü, Bu arada Horozköyü Eğitmen kursunu yönetti.

            .1940 -1945 Eskişehir Çifteler Köy Enstitüsü Müdürlüğü,

            . 1946 Hasanoğlan Köy Enstitüsü Müdürlüğü (1,5 yıl)

            .1947 Bakanlık Müfettişliği (1 yıl)

            .1947-48 Ankara 5. Ortaokul Müdürlüğü,

            .1950-53 Ankara 4. Ortaokul matematik öğretmenliği, Niğde Aksaray Matematik Öğretmenliği,

            .1953-54 Ankara Altındağ Ortaokul Matematik öğretmenliği,

            .1954’te atandığı Ankara Ankara Namık Kemal Matematik öğretmenliği yaptı. Bu arda TODAİE’de dersler verdi.

            .1960’da Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federayonu 2. Başkanı seçildi.

            .1961’de TÖDMF kontenjanından Kurucu Meclis üyeliğine seçildi.

            .1960’dan başlayarak UNESCO Genel Kurul ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptı.

            .1970’de emekli oldu.

            .Halkevleri Yönetim Kurulu başkanlığı yaptı,

            . Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) kurucu üyesiydi.

            .Almanca, Fransızca, Farsça ve Arapça biliyordu.

            .40’nın üzerinde kitabı vardır.

            Eğitimle İlgili Görüşleri:

Rauf İnan’a göre “her toplum ancak yenileştikçe, gelişir; gelişmesi durunca ölmeye başlar; eğer bir devrimle yeniden gelişmesini sağlayamazsa ölür. Avrupa, toplumları sürekli gelişmenin, ölmemenin gizini bulmuştur: sürekli eğitim.” (2)

“Türk Eğitim Tarihinde 20 yıllık (1926-1946) bir dönem vardır ki, o yıllarda Türkiye Cumhuriyeti bir eğitim ve ekin devleti niteliği kazanmıştı. O yıllardaki öğretmen kuşağı önce halk dershanelerinde, sonra -ceza evlerine dek- ulaştırdıkları millet mekteplerindeki, daha sonra halkevlerindeki, eğitmen örgütü, köy enstitüleri ile köy eğitimi alanındaki olağanüstü özverili çalışmaları, girişimleriyle ulusal eğitimimizde gerçek bir ‘Kuvayı Milliye Ruhu’ esrimesi, coşkunluğu (vecdi, enthusiasme’ı) çağı gerçekleştirmişti.” (3)

“Çağdaşlaşmanın, çağdaş ekinin temel ögeleri, bir ulusta bireysel ve toplumsal olarak:

         Temizlik,

         Yenilik severlik,

         İnsancıllık (humanisme), insanseverlik,

         Zamanı iyi kullanma, iyi değerlendirme,

         İnsan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyi.

         İnsanlık ve yurttaşlık hak, sorumluluk ve ödevleri bilincine sahip olma.

         Doğa ile savaşıp tüm olanaklardan yararlanmadır.

         Eşyaya, alet ve araca özenle iyi bakım, saygı, onları yerinde ve iyi kullanma.” (4)

Rauf İnan yukarıda saydığı alışkanlıkları da kazandıran eğitimi şöyle tanımlar:

“Eğitim, gözleri iyi görmeye, kulakları iyi işitmeye, elleri iyi iş yapmaya, beyinleri iyi düşünmeye, ağızları iyi konuşmaya, yürekleri iyi duymaya, insanı iyi davranmaya alıştırmaktır, ona bu alışkanlıkları kazandırmaktır.” (5)

            Örnek Eğitim Sistemi Köy Enstitüleri

            Rauf İnan’a göre bu alışkanlıklar ve eğitim kendisinin de yönetici olarak yıllarını verdiği Köy Enstitülerinde verilmiştir.

“Köy Enstitülerinde egemen olan kişilik eğitimiydi. Bu kurumlar çok kısa sürede düşlenemeyecek, düşünülemeyecek olumlu sonuçlar sağlamışlardır.”

“Halkevlerini, Köy Enstitülerini, Eğitmen örgütlerini, tümüyle köy eğitimini, halk eğitimini yokedenler, yalnız Türk ulusuna değil, insanlığa, özellikle gelişmekte olan ülkelere de kötülük etmişler, çok çok şeyler yitirtmişlerdir.”(6)

Rauf İnan, öğrenciye, çocuğa sevgi hatta saygı duymuştur. Onlara hep arkadaşlar diye seslenmiştir. Onları korumuş, görüşlerine değer vermiştir. Çocuğa görelik eğitim kavramını topluma kazandırmıştır. Öğretmenlerden, kitaplardan öğrendikleriyle yetinmemiş sürekli kendi kendini yetiştirmiştir.

Tıpkı Hasan Âli Yücel gibi batı ve doğu kültürünü çok iyi bilmesine karşın hiçbir zaman öykünmeci, kopyacı olmamıştır. Haksızlığa, sürgüne uğradığı zamanlarda da küsmemiş, köşesine çekilmemiştir. Gittiği okullarda iyi öğretmenlik yapmış, topluma hizmet etmeyi sürdürmüştür. Örgütlenmeye değer vermiş, kendisi de öğretmen örgütlerinde görev almıştır.

            “Bir insan zamanını değerlendirdiği ölçüde insandır” demiştir. (M. Ali Eren’e söylemiştir)

            İngiliz düşünürü Bernard Shaw’ın “Bütün çalışma gücümü kullanıp tükendiğim zaman ölmek isterim” sözüne katıldığını belirttikten sonra 1987’de şu sözlerle anılarına son verir:

“Ulaşamayacağımı bilmekle birlikte yine de, bu yurdun daha güzel günlerini, bütün ulusun, bütün yurttaşlarımın, hepsinin güven, gönenç, erinç, aydınlık ve mutluluk içinde olduğunu, tüm gençlerimizin elli yıl öncekinin tıpkısı Halkevlerinde bütün zamanlarını değerlendirdiklerini, tüm öğrencilerimizin 45 yıl önceki Köy Enstitüleri’nin gibi sevgi, içtenlik, kişilik eğitimi havasıyla dolu okullarda yetiştiklerini görünceye dek yaşamak isterdim.” (7)

Birçokları gibi düşlediği günleri göremedi ama son nefesine değin eğitim için üretti. Sonra da görev yapamaz duruma gelince takvimlerde ancak 4 yılda bir gelen 29 Şubat 1996 tarihinde aramızdan ayrıldı.

Yapıtlarından kimileri:

.Birinci Sınıfta Çocuğa Göre Mektep (1932)

.Çocuğa Göre Okulda Öğretim (1955)

.Anayasalar ve Eğitim (1960)

.Köyde Eğitim ve Bölge Okulları (1961)

.Öğretmenliğimizin 120. Yılında Eğitim Durumumuz (1968)

.Orta Avrupa’da Gelişmenin ve Demokrasinin Temeli: Eğitim (1971)

 

.50. Yılında Türkiye Cumhuriyeti ve Eğitim (1975)

.Bir Üstün Adam Rüştü Uzel (1976)

.Atatürk’ün Devraldığı Eğitim, Öğretim Kurumları (1977)

.Eğitim ve Öğretimde Atatürkçülük (1980)

.Mustafa Necati- Maarif Vekili (1980)

. Ekin (Kültür) Alanında Atatürk Devrimi (1981)

.Atatürk As A Teacher And Liader (Eğitim Açısından Atatürk’ün Önder Kişiliği (1981)

.Atatürk ve Eğitim (Cumhuriyetimizin ilk 10-25 Yılında Eğitimimizin Durumu ve Belirgin Özellikler (1972)

. Gazinin (Atatürk’ün) Halkçılık Ülküsü, Halkevleri ve Sonrası 1983)

.Atatürk’ün Evrenselliği, Önder Kişiliği, Eğitimci Kişiliği ve Amaçları (1983)

.Bir Ömrün Öyküsü-1 (1986) Öğretmen Yayınları

.Bir Ömrün Öyküsü-2Köy Enstitüleri ve Sonrası (1988) Öğretmen Yayınları

.Atatürkçü Destansal Milli Eğitim Bakanı: Hasan Âli Yücel,  (1995) Eğit-Der Yayını

 

 

1) Bir Ömrün Öyküsü 1-2, Köy Enstitüleri ve Sonrası (1988) Öğretmen Yayınları, s: 5.

2)Agy. s:438

3) Agy. s:6-7

4) Agy. s:442

5) Agy, s :276

6) Agy. s:6, 13

7) Agy. s:456-457

 

* ADD Bilim Danışma Kurulu Üyesi

Top