HALKEVLERİ’NDEN CUMHURİYET KÜLTÜREVLERİ’NE

Atatürkçü Düşünce Derneği, çalışma yöntemi olarak, “Cumhuriyet Kültürevleri” adı verilen bir yapılanmaya gidiyor. Bunun esin kaynağı Cumhuriyet’in devrim ve kültür tarihinde yer almış Halkevleri, Halkodaları, Köy Enstitüleri.

          Bizim kuşağın bildiği Halkevleri, Atatürk’ün kurduğu bir eğitim ve kültür kurumuydu. Bu devrim kurumunun amacı: Türk Ulusu’nun kültür ve düşünce birliğini, devrimleri benimsemesini sağlamak, ulusal kültürü oluşturmaktı. Türk Ulusu’nu çağdaşlaşma ülküsünde birleştirmekti.

          Halkevleri 1932 yılında açıldı. Amaçları doğrultusunda ve aynı zamanda, bir yöneticisinin dediği gibi, “Türk Devrimi’ni yabancı ideolojilerden koruyan bir paratoner” işlevi görerek 1950 yılına kadar yaşatıldı.

          Siyasal iktidar tarafından kapatılıp varlıklarına el konulduğunda Halkevleri’nin sayısı 478’e, Halkodaları’nın sayısı 4322’ye ulaşmıştı. İl, ilçe, köylerde açılan Halkevleri’nde dokuz çalışma alanı bulunuyordu: Dil-Tarih-Edebiyat, Güzel Sanatlar, Temsil, Spor, Sosyal Yardım, Halk Dershaneleri-Kurslar, Kütüphane-Neşriyat, Köycülük, Müze-Sergi.

                                                               X

          Atatürkçü Düşünce Derneği’nin çeyrek yüz yılı geçen çalışmasından öğrendiğimiz bir şey, çıkan bir sonuç var: Yurt genelinde il ve ilçelere yayılmış şubeler, Halkevleri’nin çalışma yöntemine yaklaşan bir çalışma yöntemi uyguluyorsa başarılı ve etkili olmakta. Bunun ön koşulu ise çok amaçlı kullanıma elverişli, kiralık ya da mülkiyet, bir bina edinmek. Sonrasında ise, yönetimler yenilendikçe, aynı yönetim anlayışı ile işi sürdürmek.

          Bu başarılı şubelerimizde bir oda “Kitaplık-Okuma Odası” olarak ayrılıyor.  Diğer odalarda İlköğretim öğrencilerine, hafta sonunda ders desteği veren kurs/dershane açılıyor. Öğrenci velilerinden alınan izinle oluşturulan Çocuk Kulübü’nde Çocuk Tiyatrosu kuruluyor. Güncel konularda haftalık Söyleşi toplantıları yapılıyor, panel ve konferanslar düzenleniyor. Yetişkinler için çalgı kursları açılıyor, müzik koroları kuruluyor. Bu şubelerde gençler için Voleybol takımı oluşturanlar da var. Başka örnekler de verilebilir.

                                                               X

          Atatürkçü Düşünce Derneği Cumhuriyet Kültürevleri’nin amacı: Cumhuriyetin  kültür devrimini yaşatmaya katkıda bulunmak olarak ortaya konulmuş. Bu yoldan örgütün seslendiği kitle büyüyecek, Kemalist İdeoloji’nin ülke alanına yayılması sağlanacak ve Türk Devrimi’nin amaçladığı çağdaş toplum hedefine yürünecek.(*)

          Yaşadığımız günlerde Cumhuriyet kültürü saldırı altındadır, yok edilmektedir. Emperyalizm ve yerli işbirlikçileri, tam bağımsızlıkçı ve antiemperyalist kültüre dayalı çağdaş Cumhuriyeti yıkma, yerine dine ve etnik yapıya dayalı bir Ortaçağ devleti kurma yolunda beraber yürümeye devam ediyorlar. Bu saldırıyı önlemek ise Cumhuriyet kültürünün yaşatılmasına, bu kültürü taşıyacak bireylerin yetiştirilmesine ve böyle bireylerden oluşan bir toplum yaratılmasına bağlı görünmektedir.

          Görev, gücü oranında, Atatürkçü Düşünce Derneği’ne düşmektedir. Bu görevi üstlenen örgüt şubeleri öncelikle kültür, sanat ve spor alanlarında yapılanmalıdır. Çünkü gençliğin ilgi gösterdiği başlıca toplumsal etkinlik alanları kültür, sanat ve spordur. Bu alanlarda çalışmanın maliyeti oldukça düşüktür. Bir salon ve bir derslik içeren yer sağlandıktan sonra kısa zaman diliminde ve gönüllü öğretmenlerle koro ve çalgı toplulukları, kitaplık gibi çalışma kolları oluşturarak seslenilen kitle büyütülecektir.

          Atatürkçü Düşünce Derneği Cumhuriyet Kültürevleri yapılanmasında, kültür, sanat ve spor alanlarından başlayarak, Derneğin oluşturacağı çalışma alanları şöyle sıralanabilir: Çocuk Korosu, Gençlik Korosu, Yetişkinler Korosu, Çalgı Toplulukları(bağlama, mandolin, gitar), Tiyatro, Milli Halk Dansları, Plastik Sanatlar.

Atatürkçü Düşünce Derneği, Cumhuriyet Kültürevleri yapılanmasıyla bir yanda güncel siyasetle ilgili görüşlerini topluma yansıtırken diğer yanda Kemalist İdeoloji’yi yaşatan bir okul görevi görecektir.

                                                               X

          2017/2018 Eğitim – Öğretim yılına müfredat/program konuları değişikliğiyle girdik. Sadece Atatürk’süz müfredat / program değil. Gazetelerden öğreniyoruz: Müzik müfredatında da değişikliğe gidiliyor. Öğrenciler birinci sınıfta ilahiyle başlayacak, yedinci sınıfta Tekbir, Salati Ümmiye getirecek ve segah, hüzzam makamlarını öğrenecekler. Arap kültürüyle dindar ve kindar kuşaklar yetiştirilmesine hızla devam edilecek.

          Klasik Batı Müziği’yle de bağlar koparılıyor. Geçende alıştırması yapıldı. Bir cenaze Şopen’in marşı yerine Itri’nin bestesiyle kaldırıldı. Dualarda bile “Tanrı”nın yerini “Allah” aldı. Bu örnekler de gösteriyor ki: Atatürkçü Düşünce Derneği çağdaş, kültürel ve sanatsal etkinliklere çalışmalarında daha çok yer vermelidir. “Cumhuriyet Kültürevleri” bağlamında işe çok sesli çocuk ve gençlik koroları kurularak başlanabilir.

                                                               X

          Bu geriye gidişten demokratik çıkış umudu önümüzdeki 2019 seçimlerine kalmıştır. Sırasıyla: Muhalefetin uzlaşmayla belirleyeceği, parlamenter sistem yanlısı, Cumhuriyetçi, partisiz bir Cumhurbaşkanı seçilmesi; devrimci – cumhuriyetçi programı olan milli bir hükümet kurulması; iç ve dış politikalarda “Kurtuluş” ve “Kuruluş” değerlerine geri dönülmesi; parlamenter sisteme dönüşü sağlayacak ilerici bir Anayasa yapılması Atatürk Cumhuriyeti’ne bağlı halkımızın özlemi ve beklentisidir.

GÜNGÖR BERK

(*) Kaynak: Atatürkçü Düşünce Derneği “Cumhuriyet Kültürevleri”, Hüseyin AKBULUT, ADD Bilim Danışma Kurulu Çalışması.

Top