Cumhurbaşkanlığı Seçimleri İle İlgili Sayısal Değerlendirme

Mart 2014 Yerel Seçim sonuçlarına kısa bir bakış;

81 ilin tamamında partilere verilen gerçek oyları tespit edebilmek için; 51 ilde İl Genel Meclisi için siyasi partilere verilen oylar ile kalan büyükşehir konumundaki 30 ilde ilçe belediye meclisi için kullanılan oyların toplamına bakmak gerekmektedir, en gerçekçi sayısal veriye ancak bu yöntemle ulaşılabilmektedir.Buna göre aşağıdaki tablo ortaya çıkmaktadır.

TOPLAM SEÇMEN : 52.710.000
KULLANILAN OY : 46.682.000 % 88,5
GEÇERLİ OY : 44.875.000 % 85,1
AKP : 19.434.000 % 43,3
CHP : 11.481.000 % 25,6
MHP : 7.909.000 % 17,6
BDP-HDP : 2.967.000 % 6,6
SP : 1.243.000 % 2,7
BBP : 710.000 % 1,6
DP + DSP + BTP : 573.000 % 1,3
DİĞER : 558.000 % 1,2

2014 yerel seçimlere katılım oranının %88,5, geçerli oy oranının ise %85,1 olduğu görülmektedir. Yerel seçimlerde Yurt dışında yaşayan seçmenler oy kullanmamıştır.Cumhurbaşkanlığı seçiminde yurt dışında yaşayan 2.754.000 seçmene oy kullanma olanağı tanınmıştır.

2014 YEREL SEÇİMLERİNDE KULLANILAN OYLARIN PARTİLERİ TARAFINDAN KORUNDUĞU ve BU OYLARIN OLDUĞU GİBİ PARTİLERİ TARAFINDAN DESTEKLENEN CUMHURBAŞKANI ADAYINA VERİLECEĞİ VARSAYILSA, CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİ İÇİN TABLO NE OLURDU;

Yerel seçimlerde kullanılan geçerli oy : 44.875.000
Yurtdışı oyları( %85,1 geçerli oy oranı kullanılarak) : 2.344.000
TOPLAM : 47.219.000

CUMHURBAŞKANI OLABİLMEK İÇİN GEREKLİ OY : 23.609.501

Cumhurbaşkanı adaylarının bu verilere göre taban oyları nedir ?

CHP+MHP+DSP+DP+BTP ADAYI – Ekmeleddin İHSANOĞLU : 20.673.000 + BBP (dışardan desteklediğini açıkladı)

AKP ADAYI – Recep Tayyip ERDOĞAN : 19.434.000

HDP (+BDP) ADAYI – Selehattin DEMİRTAŞ : 2.967.000

Bu sayısal verilere göre Çatı adayı Ekmeleddin İHSANOĞLU’nun ilk turda seçimi kazanabilmesi için yaklaşık 2.930.000. oya ihtiyacı varken, AKP adayı Recep Tayyip ERDOĞAN’ın ilk turda seçimi kazanabilmesi için 4.170.000. oya ihtiyacı vardır.

Peki ilk turda seçimin sonucunu belirleyecek yurtdışı oyları ile diğer parti oylarının durumu nedir?

SP : 1.243.000

Yurtdışı oyları : 2.344.000

Diğer partilerin oyları : 558.000

TOPLAM : 4.145.000

3 aday da kendilerine doğrudan destek açıklaması yapmayan diğer partilerin seçmenleri ile yurtdışı seçmenlerinin kullanacağı yaklaşık 4.145.000. oydan pay almaya çalışacaktır. Burada dikkat çeken husus, kamuoyunda sanki ilk turda seçimi kazanacakmış algısı yaratmaya çalışan AKP adayınım bu oyların tamamını firesiz alsa bile seçimi kazanmaya yetmeyecek olmasıdır. AKP ve adayı kamuoyunda özellikle ilk turda seçimi kazanacağı algısını güçlendirmeye çalışmakta ve diğer adayların seçmenlerinde yaratacağı nede olsa seçimi kazanamayacağız olumsuz algısı ile bu seçmenlerdeki seçime katılım oranının düşük olmasını sağlamaya çalışmaktadır. Oysa bu tablo çatı adayı Ekmeleddin İHSANOĞLU’nun ilk turda seçimi kazanmaya AKP adayından daha yakın olduğunu ortaya koymaktadır.

4.127.000 oyun adaylar arasında dağılımı nasıl olabilir?

SP oyları: 1.243.000 oy nasıl dağıtılabilir?

SP yönetimi Cumhurbaşkanlığı seçimi ilk turunda hiç bir adaya oy verememe

kararı aldıklarını, ikinci turda ise durumu yeniden değerlendireceklerini

kamuoyu ile paylaşmışlardır. Bundan bir sure once ise kamuoyu araştırma

şirketlerinin yaptığı araştırmalara göre Saadet Partisi seçmeninde bölünmenin

olduğu, bu bölünmenin eşite yakın oranlarda olabileceği ve bu parti seçmeninin

Ekmeleddin İHSANOĞLU ile Recep Tayyip ERDOĞAN’a yarı yarıya yakın oy verilebileceği öngörülmüş idi. Peki SP yöneticilerinin yaptığı üç adaya da destek vermeyecekleri yönündeki açıklama seçmen kitlesinde nasıl bir karşılık bulacaktır? SP yönetiminin aldığı karar henüz tazedir ve seçmen kitlesinin araştırma şirketleri tarafından yapılan araştırma sonuçlarında ortaya çıkan çatı adayı ile AKP adayına eşite yakın oy verecekleri biçimindeki eğilim değişecekmidir? Biz burada SP seçmeninin çatı adayı ile AKP adayına eşite yakın oy vereceğini de düşünebiliriz, buna göre;

Ekmeleddin İHSANOĞLU’na : 621.500

Recep Tayyip ERDOĞAN’a : 621.500

Oy çıkabileceğini düşünebiliriz. (Bu değerlendirme kesin verilere dayanmayıp SP seçmeninden yaklaşık böyle bir tavır sergileyebileceği düşüncesi ile önümüze bir tablo koyabilmek için yapılmaktadır.)

Yurt dışı oyları : 2.344.000. ( Türkiye’de kullanılan %85,1 geçerli oy oranı esas alınarak toplam yurtdışı oylarına oranlanıp, tespit edilmiştir)

Yurtdışı seçmeninin yarısının Almanya’da olduğu ve bu seçmen kitlesinden AKP adayının diğer adaylara göre daha fazla oy alacağı beklentisi AKP kulislerinde konuşulmaktadır. Burada yer alan seçmen kitlesiyle ilgili 2011 milletvekilliği seçimlerinde Atatürk Havaalanı, Antalya Havaalanı, Kapıkule Giriş Kapısında kullanılan oyların partilere göre dağılımı esas alınarak bir oranlama yapılacak olursa; Yurdışı oylarında; AKP nin %52,2, CHP+MHP+ çatı adaya destek olan diğer partilerin toplam oy oranının ise %37,4 olduğu görülmektedir. 2011 seçimlerinde BDP – HDP seçime parti olarak katılmamıştır. Bu nedenle bu partilerin yurtdışı seçmeninden hangi oranda oy alabileceği bilinmemektedir. Burada HDP-BDP nin Türkiye’deki aldıkları oy oranı toplamı yani % 6,6 oranında oy alabileceği düşünülerek hessaplama yapılmıştır. Bu oranlar nazara alınarak ve diğer partilere verilen oylarında adaylar arasında eşit dağıldığı varsayılarak yurtdışı seçmeninden;

Ekmeleddin İHSANOĞLU’na : 906.500 ( %38,67)

Recep Tayyip ERDOĞAN’a : 1.253.000 ( %53,46)

Selahattin DEMİRTAŞ’a : 184.500 ( %7,87)

Oy verilebileceğini düşünebiliriz.

Diğer partilerin oyu : 558.000

Diğer parti oylarının nasıl dağılacağı yönünde yapılmış bir kamuoyu araştırması bulunmadığından, bu oyların hesabında yukarıda çıkartılan olası tablo esas alınarak, her adayın aldığı oyun toplam oya oranı nazara alınarak bir dağılım yapılabilir. Buna göre;

Ekmeleddin İHSANOĞLU’na : 265.500. % 47,58

Recep Tayyip ERDOĞAN’a : 254.800. % 45,66

Selahattin DEMİRTAŞ’a : 37.700. % 6,76

Biçiminde bir dağılımın olması yukarıda yapılan tabloya uygun olacaktır.

Bu tablonun sonucu:

GEÇERLİ OY SAYISI : 47.219.000. (Yurtdışı dahil)

Ekmeleddin İHSANOĞLU : 22.466.500. % 47,58

Recep Tayyip ERDOĞAN : 21.563.300. % 45,66

Selehattin DEMİRTAŞ : 3.189.200. % 6,76

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli oy : 23.609.501 %50 + 1 kişi

Yukarıdaki tabloda özetle; 2014 yerel seçimlerinde seçmenlerin partilere verdiği desteğin, olduğu gibi, partileri tarafından desteklenen adaylara da verildiği, seçime katılımın düşmediği veya artmadığı varsayılmıştır. Bu durumda ilk turda hiç bir adayın seçimi kazanamayacağı, Ekmeleddin İHSANOĞLU’nun seçimi kazanabilmesi için 1.143.001 oya, Recep Tayyip ERDOĞAN’ın 2.046.201 oya ihtiyacının olduğu görülmektedir.

2014 YEREL SEÇİMLERİNDEKİ BU SAYISAL SONUÇLARDA HANGİ ETKENLER SAPMAYA YOL AÇABİLİR?

1 – SEÇİME KATILIM ORANINDA DÜŞME OLMASI ;

AKP Seçmeninin tavrı : Yapılan anketlerde, AKP seçmeninin seçime katılım oranının %95 civarında olduğu görülmektedir. Bu verilere göre partisine en sadık seçmen kitlesi AKP de bulunmaktadır. Bu seçmen kitlesinin Cumhurbaşkanlığı seçiminde de aynı bağlılıkla hareket edeceği aynı oranda seçime katılımın olacağı düşünülmektedir.

CHP seçmeninin tavrı : AKP ve adayı seçimi ilk turda kazanacağı algısını

yaratmaya çalışmaktadır.Bu algının CHP li seçmen üzerinde olumsuz bir sonuç

yaratacağı, özellikle tatil bölgesinde bulunan seçmenlerin büyük kısmının bunu

bahane ederek seçimde oy kullanmayacağı hesabı AKP ve adayı tarafından

yapılmaktadır. Diğer taraftanda aday belirleme süreci ve belirlenen çatı adayı ile

ilgili olumsuz görüşlerin CHP li seçmeni küstürdüğü, özelllikle alevi seçmenlerin

çatı adaya oy vermeyecekleri yönünde AKP medyası tarafından düzenli olarak

programlar yapılması ile sandığa katılımda düşme olacağı hesapları yine AKP ve

adayı tarafından yapılmaktadır. AKP’lilere göre her halükarda 2014 yerel seçimlerinde CHP’ye oy vermiş CHP’li seçmeninin en az %15 i bu seçimlerde sandığa gitmeyecektir. Bu oran oldukça yüksek bir orandır ve sayısal olarak 1.722.000 oya denk gelmektedir. AKP düzenli olarak kamuoyunda; kendi adaylarının seçimi çok rahat kazanacağı, alevilerin çatı adaya oy vermeyeceği, CHP nin aday belirleme sürecinde tabanını dışlayarak tabana uygun bir aday belirlemediği yönünde yandaş basın aracılığı ile propaganda yapmakta ve CHP seçmeninin sandıklara katılımını düşürmeye çalışmaktadır. Bu propagandanın seçmen kitlesi üzerindeki etkileri ise ancak seçim günü görülebilecektir.

Diğer partilerin tavrı: Diğer partilerin seçmenlerinin seçime hangi oranda katılacakları ile ilgili bir çalışma yapılmış değildir. Bu konuda elimizde sayısal bir veri olmadığından bir görüş belirtemiyoruz.

Şimdi yukarıdaki değerlendirmelere göre, geçerli oy sayısında düşme olması halini bir örnekleme ile inceleyelim;

ÖRNEK – Geçerli oy sayısının düşmesi halinde;

Burada şunu bir kez daha vurgulamakta fayda vardır; bu seçimde, seçime katılım kadar, katılıp geçerli oy kullanmakta çok önem arz etmektedir. Bu aşağıda bir örnekle açıklamakta fayda vardır. Bu seçimlerdeki geçerli oyun 43.000.000 düşmesi halinde, yani kullanılan geçerli oy 2014 verilerine göre %85,1 den %75,5’e düşerse; (4.219.000 seçmen oy kullanmaz veya geçersiz oy kullanır ise) tablo nasıl oluşacaktır;

Seçime katılım – geçerli oy: 43.000.000 kişi olursa ( geçerli oy oranı %75,5)

Ekmeleddin İHSANOĞLU: 18.247.500 % 42,44

Recep Tayyip ERDOĞAN: 21.563.300 % 50,14

Selehattin DEMİRTAŞ: 3.189.200 % 7,42

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli oy: 21.500.001 %50 + 1 kişi.

Bu tabloda en olumsuz sonuç gösterilmiş ve seçime katılmayan 4.219.000 kişinin çatı adayına oy veren CHP+MHP+ Diğer destek olan parti seçmenleri olduğu varsayılmıştır. Eğer seçime katılım %75,5 oranına düşer yani 4.219.000 kişi seçime katılmaz yada katılıp boş oy kullanır ise ve bu oyların tamamı çatı adayını desteklediğini açıklayan parti seçmenlerine ait olursa o zaman AKP adayı aynı sayıda oy almasına rağmen yani sayısal olarak oyu hiç artmamasına rağmen seçimi %50,14 oranı ile kazanabilecektir. Bu bakımdan seçime katılmak ve geçerli oy kullanmak; seçim sonuçlarını doğrudan değiştirebilecek ve bir adayın kazanmasına yada kazanamamasına neden olabilecek kadar önem arz etmektedir.

2 – CHP SEÇMENİNİN SEÇİME KATILIMINDA DÜŞME OLMASI + MHP SEÇMENİNİN BİR KISMININ AKP ADAYINA OY VERMESİ;

AKP ve adayında, MHP seçmeninin %14 ünün ilk turda AKP adayına oy vereceği beklentisi vardır, AKP seçim çalışmalarını bu oyu almak üzere yer yer milliyetçilik üzerine inşa etmiş bulunmaktadır. AKP nin beklentisinin gerçekleşmesi halinde MHP seçmeninden 1.107.000. oyun (%14) AKP adayına kayacağı, CHP seçmeninin %15 inin (1.722.000) seçime katılmayacağı yada geçerli oy kullanmayacağı varsayımı halinde tablo şöyle oluşabilecektir;

Seçime katılım – geçerli oy : 45.497.000 kişi olursa ( geçerli oy oranı %75,5)

Ekmeleddin İHSANOĞLU : 19.637.500 % 43,17

Recep Tayyip ERDOĞAN : 22.670.300 % 49,83

Selehattin DEMİRTAŞ : 3.189.200 % 7,00

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli oy : 22.748.501 %50 + 1 kişi.

Tablodaki olasılığın gerçekleşmesi halinde AKP adayının ilk turda seçilmeye çok yaklaştığı ancak yinede seçilmeye yeter oya ulaşamadığı görülmektedir. AKP ve adayı tüm seçim çalışmasını bu iki olasılığın birlikte gerçekleşmesi üzerine kurmuş bulunmaktadır. Bu bakımdan CHP ve MHP nin kendi seçmenine AKP nin bu çalışmasını anlatması, seçmeninin kendi adaylarını desteklemesi ve seçime yoğun olarak katılmasını sağlamak üzere çalışma yapması AKP ve adayının beklentilerinin gerçekleşmemesini sağlayacaktır.

3 – CHP SEÇMENİNİN SEÇİME KATILIMINDA DÜŞME OLMASI + MHP SEÇMENİNİN BİR KISMININ AKP ADAYINA OY VERMESİ + AKP SEÇMENİNİN BİR KISMININ ÇATI ADAYINA OY VERMESİ;

Bir kısım kamuoyu araştırma şirketlerince yapılan araştırmaya göre AKP

seçmeninin %3 – %6,9 arasında bir oranının çatı adayı Ekmeleddin İHSANOĞLU’na oy vereceği belirlenmiştir. Buna göre; Ekmeleddin İHSANOĞLU’na AKP seçmeninden; 583.000 – 1.341.000 arasında bir oy gelmesi muhtemeldir. Bu durumda 2 nolu tablodaki veriler esas alınarak AKP seçmenindeki kaymalar hesaba katıldığında tablo aşağıdaki gibi olabilecektir;

Seçime katılım – geçerli oy : 45.497.000. kişi olursa ( geçerli oy oranı %75,5)

Ekmeleddin İHSANOĞLU : 20.220.500 – 20.978.500 %44,45- % 46,12

Recep Tayyip ERDOĞAN : 22.087.300 – 21.329.300 %48,55- % 46,88

Selehattin DEMİRTAŞ : 3.189.200 % 7,00

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli oy : 22.748.501. %50 + 1 kişi.

Bu başlık altında dile getirilen olasılıkların gerçekleşmesi halinde ilk turda adayların seçimi kazanamayacakları görülmektedir.

4 – SEÇİME KATILIM ORANINDA DÜŞME OLMAMASI + AKP SEÇMENİNİN BİR KISMININ ÇATI ADAYINA OY VERMESİ;

Yukarıda değinildiği üzere bir kısım kamuoyu araştırma şirketlerince yapılan çalışmalarda AKP seçmeninin %3 (583.000)- % 6,9 (1.341.000) oranında bir kısmının çatı adayını destekleyeceği görülmektedir. 2014 yerel seçimlerdeki seçime katılım oranında seçime katılım olursa ve çatı adayını destekleyen partilerin seçmenleri kendi partilerinin adaylarına oy verirse, çatı adayının AKP seçmeninden anketlerle ortaya çıkan oranlarda oyu aldığı ve seçimi kazanabildiği görülmektedir;

GEÇERLİ OY SAYISI : 47.219.000 (Yurtdışı dahil)

Ekmeleddin İHSANOĞLU : 23.049.500 – 23.807.500 % 48,81 – %50,42

Recep Tayyip ERDOĞAN : 20.980.300 – 20.222.300 % 44,43 – %42,82

Selehattin DEMİRTAŞ : 3.189.200 % 6,76

Cumhurbaşkanı seçilebilmek için gerekli oy : 23.609.501. %50 + 1 kişi.

Bu tabloya göre çatı adayı Ekmeleddin İHSANOĞLU, AKP seçmeninden kendisine verilecek oylar ile seçimi ilk turda kazanabilecektir.

5 – KÜRT KÖKENLİ SEÇMENLERİN DURUMU

İlk defa kürt olduğunu açıkça ortaya koymuş, bu güne kadar Kürt halkına yönelik yürütülmüş siyasetin ortaya çıkarttığı Selehattin DEMİRTAŞ’ın ülkenin Cumhurbaşkanlığına aday olmasının bölgede bir heyecan yarattığı gözlemlenmektedir. Bu heyecanın doğu ve güneydoğu anadolu bölgelerinde AKP nin aldığı oyların Cumhurbaşkanı adayına olduğu gibi aktarılmasının önüne geçeceği ve AKP adayının, 2014 yerel seçimlerinde AKP nin bölgeden aldığı oyun altında bir oy alacağı kanaatini güçlendirmektedir. Bu durumda HDP adayının oyunun artması, AKP adayının oyunun düşmesi anlamına gelecektir. AKP adayı doğu ve güneydoğuda partisinin aldığı oyun altında bir oy alacakken, HDP’nin adayının ülke genelinden oy almak için sol söylemler kullandığı bu söylemlerin halkta karşılık bulması için çalışma yapıldığı, özellikle, sahil bölgelerinin yanında büyük kentlerdeki aydın kesimin ve kısmende olsa Alevilerin hedeflendiği görülmektedir.

GENEL DEĞERLENDİRME

1 – Türkiye Cumhuriyetinin son Cumhurbaşkanlığı seçimi olmaması için, seçime katılım hayati önem arz etmektedir. Zira AKP adayının beyanlarına göre, değişim tamamlanmıştır, artık DÖNÜŞÜM zamanı gelmiştir ve dönüşüm Cumhurbaşkanlığı seçimi ile başlayacaktır. (Sabah gazetesinin manşeti) Bu dönüşümün islami yönetim biçiminde olabileceği endişeleri yanında Cumhuriyet’in sağladığı özgürlük ortamının yok olacağı otoriter bir yönetim biçiminde olabileceği tedirginliği de yoğun olarak yaşanmaktadır.

2 – AKP adayı başkanlık sistemi hayali ile Cumhurbaşkanlığı seçimine girmiştir. Cumhurbaşkanı seçildiğinde de icranın başı olarak hareket edeceğini düzenlediği mitinglerde açıkça dile getirmektedir. AKP adayı seçilir ise tarafsız bir Cumhurbaşkanı olarak değil AKP nin başı olarak hareket etmeye devam edecek, AKP li başbakan ve bakanlar kurulu kuklaya dönüştürülecektir.

3 – AKP adayının gönlünde ABD deki yapıya yakın bir devlet yapılanması vardır. Amerika Birleşik Devletleri adından da anlaşılacağı üzere bir araya gelmiş birden fazla devleti barındırmaktadır. Bu devletlerin kendi meclisleri, kendi yasaları, kendi yöneticileri vardır. Hatta bu devletlerin yasaları birbirlerinden zaman zaman oldukça farklı düzenlemeleri içermektedir. (örneğin kimisinde idam cezası yokken, kimisinde idam cezası vardır) Bu yapının Türkiye’ye getirilmesi halinde ülkemizde de birden fazla devlet olabilecek ve her devlet kendi meclisini kuracak, kendi yönetimini belirleyecek, kendi yasalarını çıkartabilecektir. AKP adayının seçilmesi halinde ülkeye getirmeye çalışacağı, ABD nin yapısına uygun ama bizim hassas dengeler üzerine kurulu toplumsal yapımıza hiç de uygun olmayan bu yönetim biçimi ile ülkenin parçalanmasının önü açılacaktır.

4 – AKP adayının seçilmesi halinde, bu güne kadar her fırsatta yıpratılan Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucuları Atatürk ve yol arkadaşları ülke siyasetinden tamamen silinmeye çalışılacak, dün olduğundan daha acımasızca Atatürkçüler için cadı avı başlatılacak, sahte deliller ile tutuklamalar, yargılamalar ve mahkumiyetler başlayacaktır. Eğer bu gidişe dur denmez ise hedeflerine koydukları 2023 yılında ise dönüşüm tamamlanacak ve AKP kadroları devleti tamamen ele geçirmiş olacaktır.

Bu nedenledir ki bu seçimlerde sandıklara daha yoğun katılım sağlanmalıdır.

Seçimleri boykot edip katılmamayı düşünenlere, seçimlere katılıp ta boş oy kullanacaklara, seçime tatilde olduğu için katılamayacaklara veya her ne olursa olsun başkaca bahane üretenlere oylarının ne kadar önemli olduğu, seçime katılmayarak veya boş oy kullanarak AKP adayının oy oranının artmasına neden olacakları anlatılmalıdır.

 

Av.Özgün ŞİMŞEK
ADD GYK ÜYESİ
ADD HUKUK VE SİYASET KURULU BŞK.

 

Top