10. Bölüm

SADRAZAM TEVFİK PAŞA BENİMLE TEMAS KURUYOR

 

Efendiler, bu tarihten bir hafta kadar sonra, Kocaeli Komutanlığından şöyle bir telgraf aldım: Geyve istasyonu, 26.01.1921

 

Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na
Memleketin yüksek yararları ile ilgili önemli bir konu üzerinde, SadrazamPaşa’nın zâtıdevletleriyle makine başında görüşmek istedikleri İstanbul TelgrafGenel Müdürü’nün 26.01.1921 günü saat l6.30’da yazdırdığı telgrafla bildirilmektedir. Bu konudaki emirleri arz ve rica olunur.

 

Kocaeli Komutanlığı’na aynı gün makine başında verdiğim cevaptadedim ki:

 

“İstanbul Geyve ile doğrudan doğruya nasıl haberleşebilir? İstanbul’daTevfik Paşa ile veya herhangi biriyle haberleşip ilişki kurabilmek içinBakanlar Kurulu’nun ve belki de Meclis’in kararına bağlı olduğundan, bu konudaşimdiden bir şey diyemem. Tevfik Paşa ile telgraf memurunun bile açıktan açığa haberleşmede bulunması, yabancıların gözünde İstanbul’a karşı olandurumumuzu sarsacağından, doğru olmaz. Ancak, Tevfik Paşa’nın benimşahsıma değil de, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti’ne bir müracaatı varsa,bu müracaatın kabulü tabiîdir. Bu noktanın özel olarak ve aynı yolla kendisineduyurulmasında bir sakınca yoktur.

 

İstanbul’dan Adapazarı’na telgraf ve oradan da Geyve’ye askerî makamların kontrolu altında bulunan telefon hattı vardı. Tevfik Paşa’nın benimle kapalı olarak görüşmek istemesi üzerine, İstanbul teli Ankara’ya bağlandı.

 

Tevfik Paşa’dan acık olarak şu telgrafı aldım: İstanbul, 27.l.l921

 

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Kemal Paşa HazretIeri’ne 25 Ocak tarihinde Paris’te toplanan konferans tarafından alınan kararlargereğince, Doğu meselesinin Çözümünü görüşmek üzere 21 Şubatta Londra’daİtılaf Devletleri delegeleriyle Osmanlı ve Yunan Hükûmetleri delegelerinden oluşan bir konferans toplantıya çağırılacaktır. Yürürlükteki antlaşmada, daha sonraki olaylar dolayısıyla zarurî değişiklikler yapılacaktır. Osmanlı Hükûmeti’negönderilecek davet için, Mustafa Kemal Paşa’nın veya Ankaraca kendilerine gerekli yetki verilmiş olan delegelerin, Osmanlı delegeler heye’ti arasında bulunması şart koşulmuştur. Bu kararlar İtilâf Devletleri’nin İstanbul temsilcileri tarafından bildirildi. Görevlendireceğiniz delegelerin, buradan seçeceğimizkimselerle birleşerek yola çıkmaları için karar ve cevabınızı bekliyorum. Nazik birzamanda bulunmamız dolayısıyla, bu gibi önemli bazı durumların bildirilmesi içinhattın açık bulundurulmasını rica ederim. Makine başında hemen cevap vermekmümkünse, telgraf başında beklemekteyim, bir de şifre var efendim. Tevfik Şifrenin çözülüş şekli de şuydu: İstanbul, 27.1.1921 Saat: 20.00 Mustafa Kemal Paşa Hazretleri’ne “Londra Konferansı’nda güçlü konuşabilmek için Yunanlıların bir kolorduyuİzmir’e göndermekte, Trakya’daki kuvvetlerini de Anadolu’ya kaydırmakta olduğuve on güne kadar bir taarruz hareketine başlayacakları, inanılır kaynaklardan haber alınmıştır. Tevfik

Devamı 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17